Δανακιώτικη Τοπολαλιά

Δανακιώτικη Τοπολαλιά.

γράφει η Μαρίνα Μοσχοβάκη..

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Δανακό, με τα ήθη, έθιμα και τις αξίες της μικρής τοπικής κοινωνίας.

Πολλά χρόνια ζω μακριά από το χωριό όμως δεν ξεχνώ την τοπολαλιά (τους ιδιωματισμούς, την τοπική διάλεκτο), που ακόμα και σήμερα χρησιμοποιώ στη ζωή μου.

Γνωρίζοντας λοιπόν πόσο σημαντικό είναι να διατηρηθεί η γλωσσική μας παράδοση, εξηγώ ορισμένες λέξεις για να τις διαβάσουν οι νεότεροι και να τις θυμηθούν οι μεγαλύτεροι:

Αφλοκοπιά = υδρορροή
Ανευταόρατος = φεύγει/εξαφανίζεται γρήγορα
Αλάργα = μακριά
Αξαμώνω = σημαδεύω
Αλανιάσω = θα σε χτυπήσω
Αξανάστραφη = χτύπημα με την ανάποδη της παλάμης
Αποσβολομένος = ντροπιασμένος
Αμολυτά = τα άφησα ελεύθερα
Αμπαδέλη = χοντρή κάπα
Αβανιές = κακολογούν
Αμπασά = πόρτα σε κτήμα
Ανεορεύγω = συζητώ το καλό που έχω κάνει
Βιτσιβίδι = μικρή στάμνα
Βολοδέρνω = ταλαιπωρούμαι
Ελεϊκό = τίποτα δεν έχω
Κουμάρι = κούπα
Κουβέλι = μικρό πήλινο δοχείο
Κρεμαστά = ψηλά
Καμιζόλα = γυναικείο εσώρουχο/κομπινεζόν
Κενώνω = σερβίρω
Κουφοτέρα = δοσομετρικό λαδιού
Κατσαβόλι = παιχνίδι
Μαστραπάς = χάλκινη κανάτα
Μαγκανίζω = βιάζομαι
Μαεργιός = Κουζίνα
Νεμπότης = πήλινο δοχείο κρασιού
Νταβά = θα σε μηνύσω
Ουρσούζικα = λέξεις με πονηρά υπονοούμενα
Ειρουλιάρα = αυτή που γυρίζει
Παραάδεια = τα μικρά κορίτσια
Παραστθιά =τζάκι
Πιτίζω = περιχύνω
Πεσκίρι = πετσέτα προσώπου
Πατσαούρι = πετσέτα κουζίνας
Σαρωνιά = σκούπα
Σάλευγιε = έλα
Σέντζος = πέτρινο κάθισμα με πλάτη
Σαλελέ = πηγαίνω αργά
Σάρτα = πηδάω
Σιουδιασμένη = βρώμικη πολύ
Σουάτζα = πέτρινη προεξοχή
Σοφάς = καναπές
Τσόχτισα = βαρέθηκα/σιχάθηκα
Χράμι = κουβέρτα
Χαρανί = χάλκινο μεγάλο σκεύος/καζάνι
Χώλιασα = παρεξηγήθηκα

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΝΑΞΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2009

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΝΑΞΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2009

Το 2009 υπήρξε μια χρονιά…ιστορικής σημασίας για το Ιστορικό Αρχείο. Η υπόσχεση και οι ενέργειες του Δήμου Νάξου το 2004 για παραχώρηση στο Αρχείο αιθουσών στο ανακαινισμένο κτίριο της σχολής των Ουρσουλινών στο Κάστρο της Νάξου έγιναν πραγματικότητα τους τελευταίους έξι μήνες. Η επί δεκαετίες παραμονή του Αρχείου στο πατάρι του Αρχαιολογικού Μουσείου, όπου τόσο το προσωπικό όσο και το πολύτιμο υλικό του έδιναν κυριολεκτικά μάχη με την έλλειψη χώρου, συντήρησης, μόνωσης και θέρμανσης αποτελεί πλέον παρελθόν.

Το Ιστορικό Αρχείο διαθέτει τώρα δύο αίθουσες, μία η οποία φιλοξενεί το κυρίως σώμα του αρχειακού υλικού (συμβολαιογράφοι, αρχείο εφημερίδων, αρχεία κοινοτήτων, βιβλιοθήκη κλπ.) και μία όπου στεγάζονται τα γραφεία των υπαλλήλων και το αναγνωστήριο καθώς και το αρχείο των περιοδικών και των ιδιωτικών συλλογών.

Όσον αφορά τις εργασίες του Αρχείου κατά το 2009, αυτές συνοψίζονται στα εξής:

Λυκαβηττός 1987 Ο.ΝΑ.Σ

Λυκαβηττός 1987-Απεραθίτικη παλιά πατινάδα

Για να μην ξεχνάμε τις παραδόσεις μας

Από τον αποκριάτικο χορό του Συλλόγου που έγινε το Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2010 στην Αίθουσα Δεξιώσεων Athens View στο Γαλάτσι.

Φωτογραφίες από τον αποκριάτικο χορό του Συλλόγου

Το χορό ξεκίνησε ο πρόεδρος του Συλλόγου
κ Στέλιος Δρυμαλίτης

Λυκαβηττός 1987 Ο.ΝΑ.Σ.

Λυκαβηττός 1987-Κονιτοπουλαίοι .Ο.ΝΑ.Σ. πάνε αυτές οι εποχές

Βίντεο-κομμάτι από τις τότε εκδηλώσεις της Ο.ΝΑ.Σ. Κρίμα,που σταμάτησε η συγκεκριμένη εκδήλωση,η οποία συντηρούσε και πρόβαλλε το παραδοσιακό και γενικά το νησιώτικο τραγούδι,δίνοντας τη δυνατότητα στους συλλόγους να δραστηριοποιούνται αλλά και στους νέους καλλιτέχνες και χορευτές,να δείχνουν τις ικανότητες τους.
Βίντεο από το ΓΙΏΡΓΟ Α.ΚΡΗΤΙΚΟ ΑΠΟ ΚΩΜΙΑΚΗ